Współpraca dyszy z tuleją wtryskową

Dysza wtryskowa stanowi łącznik pomiędzy wtryskarką a formą wtryskową dlatego ważne jest, aby była idealnie dopasowana do wymiarów maszyny i formy. Przykładowa dysza wtryskowa została przedstawiona na Rys. 1.

dysza-wtryskowa
Rysunek 1: dysza wtryskowa, jednoczęściowa. źródło: http://www.transwest.pl

Dysza, jako część składowa układu uplastyczniania, tworzy połączenie zamykane siłowo pomiędzy głowicą wtryskową cylindra a tuleją wtryskową formy. Wykonuje się je zgodnie z normą EUROMAP tzn., promień dyszy uzależniony jest od rozstawu kolumn maszyny wtryskowej i może wynosić 15, 20, 25 lub 35mm. Dysze wykonuje się ze stali do azotowania (np. 38HMJ, 1.8550, 1.8519) lub stali do hartowania (np. WCL, NC11LV, 40H). Zaleca się w niewielkim stopniu utwardzać dysze wtryskowe.

W czasie pracy maszyny dysza przylega szczelnie do tulei wtryskowej. Powierzchnia styku jest kompromisem pomiędzy skutecznym i szczelnym przyleganiem a przewodzeniem ciepła z gorącej dyszy do chłodniejszej tulei wlewka. Zbyt duży ubytek ciepła z dyszy może powodować powstawanie tzw. „korka” w dyszy co jest następstwem zastygnięcia stopionego tworzywa, uniemożliwiającego dalsze prowadzenie procesu.

Tuleja wtryskowa jest to kanał stożkowy, współosiowy z dyszą wtryskarki, będący początkiem układu wlewowego. Stalowa tuleja powinna być utwardzana do ~55 HRC. Jest to element znormalizowany. Przykładową tuleję przedstawia Rys. 2.

Rysunek 2: rysunek techniczny przykładowej tulei wtryskowej firmy Meusburger.
Rysunek 2: rysunek techniczny przykładowej tulei wtryskowej firmy Meusburger.

W celu zapewnienia współpracy między dyszą wtryskową a tuleją wtryskową należy przestrzegać poniższych zasad:

  • Pasowanie promienia dyszy z promieniem stosowanej tulei wtryskowej musi być wykonane wg zasady Rk > rk o 1-5mm (Rys. 3)
  • Średnica otworu wejściowego do tulei wlewka powinna być większa o co najmniej 1 mm od otworu w dyszy.
Rysunek 3: Współpraca dyszy z tuleją wtryskową: a – niedopuszczalne (Rk φ tulei), c - prawidłowa.
Rysunek 3: Współpraca dyszy z tuleją wtryskową:
a – niedopuszczalne (Rk < rk), b – niedopuszczalne (φ dyszy > φ tulei), c – prawidłowa.

Kontrolę prawidłowości pasowania dyszy można przeprowadzić za pomocą odcisku na specjalnej kalce (ostatecznie zwykłej kartce papieru, jednak nie polecam ze względu na częsty błąd odcisku) po umieszczeniu jej w punkcie styku dysza wtryskowa – tuleja wtryskowa i dojechaniu agregatem wtryskowym. Przykładowe odciski przedstawiam na rysunku 4.

odcisk
Rysunek 4: Odcisk dyszy wtryskowej na tulei wtryskowej: a – odcisk prawidłowy, b – odcisk nieprawidłowy

W celu ustawienia środka dyszy w środku otworu centrującego formę wtryskową na maszynie należy:

Dojechać agregatem wtryskowym do momentu, aż końcówka dyszy znajdzie się w jednej płaszczyźnie z otworem w płycie mocującej (Rysunek 5).

centrowanie1
Rysunek 5: Dysza wtryskowa (1) w płaszczyźnie z płytą mocującą na wtryskarce (2). źródło: http://www.battenfeld.pl

Za pomocą suwmiarki najpierw zmierzyć wyśrodkowanie dyszy, wielokrotnie mierząc odstęp od otworu dyszy do otworu centrującego narzędzie. Odchyłka nie może przekroczyć 0,2 mm. Wyregulować położenie agregatu w poziomie za pomocą odpowiednich układów regulacyjnych w zależności od typu maszyny.

centrowanie2
Rysunek 6: Pomiar poziomy. źródło: http://www.battenfeld.pl

Identycznie postępujemy w przypadku pomiaru w pionie. Odchyłka również nie może przekroczyć 0,2 mm.

centrowanie3
Rysunek 7: Pomiar pionowy. źródło: http://www.battenfeld.pl

Prawidłowe funkcjonowanie zespołu dyszy i tulei wtryskowej pozwoli uniknąć wielu błędom wyprasek wtryskowych oraz oszczędzi nam pieniędzy i wielu godzin pracy na usuwaniu skutków nieprawidłowego wycentrowania (rysunek 8).

wyciek
Rysunek 8: Wyciek tworzywa spod dyszy wtryskowej w wyniku nieprawidłowego wycentrowania.

Podczas prac należy uważać na wysokie temperatury dyszy oraz tulei w przypadku układów z gorącymi kanałami. Podczas przeprowadzania pomiaru i regulacji można przypadkowo dotknąć rozgrzanych elementów dlatego stosujcie środki ochronne.

Kolejnym zagrożeniem jest ciśnienie w układzie wtryskowym (agregat i rozdzielacz gorących kanałów), które powstaje w wyniku działania temperatury przez określony czas. Najbezpieczniej będzie wyłączyć układy grzewcze na czas trwania serwisu maszyny.

Jedna myśl w temacie “Współpraca dyszy z tuleją wtryskową”

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *